Chính quyền Malaysia mới đây lập ra một ủy ban nghiên cứu tính khả thi của dự án đưa vào khai thác sớm hơn thoả thuận bầu trời ASEAN mở rộng cũng như dự phòng về hệ quả đối với ngành công nghiệp hàng không của liên bang này.

Theo thoả thuận đã đạt được cách đây vài năm thì từ năm 2008 trở đi, chính sách bầu trời mở rộng sẽ được thực hiện giữa các nước thành viên ASEAN. Cụ thể là các hãng hàng không của ASEAN được tự do khai thác các đường bay nối kết các thủ đô của nhau mà không chịu bất cứ sự chi phối nào về số chuyến bay, loại máy bay… Nhưng nay Malaysia muốn điều này sớm trở thành thực tế hơn nên uỷ ban nghiên cứu ấy đã được lập ra, theo bộ trưởng Giao thông vận tải Chan Kong Choy cho biết hôm 5.8 qua. Ông nói rằng đề nghị này từng được nêu ra tại hội nghị các bộ trưởng GTVT ASEAN hồi năm 2005. Uỷ ban được chỉ huy bởi tổng thư ký Bộ giao thông vận tải Muhamad Safaruddin Muhamad Sidek.

Bộ trưởng Chan nói rằng Malaysia có thể sẽ thực thi bầu trời mở rộng với từng nước thành viên khác của ASEAN sau khi tiến hành việc này với Thái Lan nếu như Bầu trời ASEAN mở rộng chưa được thực hiện sớm. “Chúng ta có thể làm điều ấy bằng cách ký kết những hiệp định hàng không song phương với từng quốc gia một,” ông nói.

Ông cũng cho biết Malaysia đang xem xét yêu cầu của hai hãng vé rẻ AirAsia và Tiger Airways xin quyền khai thác đường bay nối Kuala Lumpur với Singapore hiện là đường bay sinh lợi lớn thứ tư của châu Á với mỗi tuần hơn 200 chuyến bay chỉ dành cho hai hãng hàng không quốc gia là Malaysia Airlines System (MAS) và Singapore Airlines (SIA). Đây cũng là kết quả của một thoả hiệp hàng không song phương giữa hai nước Malaysia và Singapore. “Uỷ ban mới thành lập sẽ có trả lời về việc này cho chính phủ trong hai tuần nữa,” ông nói.

Thành lập vào cuối năm 2001, AirAsia là hãng vé rẻ đầu tiên của Đông Nam Á và nay cũng là hãng vé rẻ thành công nhất của châu Á. Mới đây AirAsia đã đặt mua 40 chiếc A320, tổng giá trị khoảng 2,7 tỷ USD nhằm phát triển đội máy bay lên 130 chiếc để đủ khả năng phục vụ hành khách ở 99 đường bay trong nước - mà gần đây chính quyền Malaysia đã buộc MAS giao cho AirAsia khai thác từ đầu tháng 8.2006.

Tổng giám đốc sáng lập viên Tony Fernandes cho biết mục tiêu của AirAsia là đạt mức vận chuyển 15 triệu lượt hành khách vào cuối năm 2007. “Trong năm tài chính mới kết thúc hôm cuối tháng 6.2006, hãng chúng tôi đã vận chuyển được 9 triệu lượt hành khách. Tháng 12 năm nay chúng tôi sẽ bắt đầu bay đến Xiamen và Thẩm Quyến ở Trung Quốc; và sang đầu năm 2007 sẽ khai thác đường bay đến 3 thành phố ở miền duyên hải phía đông của Ấn Độ,” ông cho biết.

Hãng này đề nghị được khai thác các chuyến bay với giá vé rẻ từ Kuala Lumpur đi Singapore. Còn Tiger Airways là hãng vé rẻ thành lập sau này với vốn đầu tư của Singapore Airlines (49%) và Temasek, công ty quốc doanh chuyên về đầu tư ở nước ngoài của chính phủ Singapore (11%). Khởi đầu hoạt động thương mại hồi tháng 9.2004 với 3 đường bay, nay Tiger Airways có 15 đường bay đến 7 nước. Tính đến cuối tháng 7.2006, hãng đã vận chuyển 1,4 triệu lượt hành khách, riêng trong quý 2 lượng hành khách vận chuyển đã tăng 81% so cùng kỳ năm ngoái.

Tổng giám đốc Tony Davis cho biết từ nay đến cuối năm Tiger Airways sẽ mở thêm 5 đường bay mới, trong đó có Brunei và Phnom Penh, và nhận thêm 3 máy bay. “Đến cuối năm, chúng tôi sẽ có 9 máy bay phục vụ 20 đường bay và dự kiến mở một cơ sở thứ hai ở một thành phố nào đó trong ASEAN. Và mục tiêu đến năm 2010 thì có đội máy bay 20 chiếc”.

Cả AirAsia lẫn Tiger Airways nay hoạt động từ hai nhà ga hàng không dành riêng cho các hãng vé rẻ, một ở gần Kuala Lumpur và một ở Changi. Việt Nam cũng là điểm đến của hai hãng vé rẻ này. Thai AirAsia lập nên bởi AirAsia đã có đường bay Bangkok-Hà Nội, còn Tiger Airways hiện có 3 chuyến bay/tuần nối kết Singapore với Hà Nội và từ tháng 11.2006 sẽ có 6 chuyến/tuần nối Singapore với Tp. Hồ Chí Minh, tức nhiều hơn hiện nay 2 chuyến.