Chẳng phải ngẫu nhiên, mỗi độ thu về, người Hà Nội lại nao nao chờ đợi mùi hương cốm mới. Thứ hương thơm dìu dịu, phảng phất của những hạt cốm non xanh màu cẩm thạch được gói cẩn thận qua mấy lần lá sen, lớp lá vẫn còn bóng nhẫy, phủ vài vệt phấn trắng vằn vện như thể vừa được hái từ ngoài vườn vào.

Trong vô số chủng loại cốm danh tiếng ở đất Hà thành như cốm Lũ (làng cốm Kim Lũ, Thanh Trì, Hà Đông), cốm Mễ Trì (Hoài Đức, Hà Đông)... thì cốm làng Vòng ở phường Dịch Vọng, Cầu Giấy được giới sành ăn xếp vào hàng bậc nhất.

Từ những hạt lúa còn ngậm sữa trên đồng, bằng một loạt cách chế biến được trân trọng giữ gìn như bí mật truyền tự đời này sang đời khác, sau hai ngày các nghệ nhân làng Vòng cho ra đời những mẻ cốm thơm ngon. Cốm ngon có màu sáng nhạt, hạt đều không lép, nếu dùng tay nhón vài hạt cho vào miệng nhai rả rích sẽ cảm nhận được hương cốm dịu nhẹ, vị ngọt mềm, thơm mát như tan trên đầu lưỡi.

Mùa cốm ngon nhất trong năm phải là rằm tháng Tám Âm lịch, khi cốm tươi có thể kết hợp với chuối tiêu trứng cuốc hoặc quả hồng chín. Một bên thanh đạm, một bên ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau, quấn quít, cho ra thứ quà thu đặc sắc của đất trời.

Ý chừng muốn thêm vị cho chút quà mọn của làng, các mẹ, các chị còn gia công chế biến ra lắm món ngon từ cốm như cốm xào, bánh cốm, chè cốm, chả cốm, tôm lăn cốm chiên giòn, gà hầm cốm...

Mùa thu Hà Nội lạ lắm, trời mát trong nên ăn gì cũng thấy ngon. Xơi một bát bún ốc trên phố Mai Hắc Đế, đĩa bánh cuốn Thanh Trì cũng không thấy lạnh; thưởng thức một tô phở Bát Đàn khói bốc nghi ngút, món bánh tôm Hồ Tây giòn tan, nóng hổi hoặc chén bún chả Hàng Mành với nước dùng sâm sấp nóng cũng không thấy nực.

Du khách đến với Hà Nội mùa này cứ thỏa sức dọc ngang trên khắp các ngõ phố, khám phá đủ mọi cung bậc cuộc sống hiện diện trong những món quà bình dị. Trong đó, phải kể đến món chả cá Lã Vọng - một thứ đặc sản của người Hà Nội có sức quyến rũ lạ kỳ.

Trước khi được MSNBC - hãng tin hàng đầu của Mỹ đưa vào danh sách “10 nơi nên biết trước khi chết”, nhà hàng chả cá Lã Vọng của gia tộc họ Đoàn từ lâu đã là nơi tao nhân mặc khách bốn phương hẹn hò nhau những khi đất trời đìu hiu thu muộn.

Sau 7 thập kỷ, món ăn này đã gắn bó với đất Hà thành đến nỗi con đường phía trước quán vốn mang tên Hàng Sơn nay đã được đổi thành phố Chả Cá. Phố nhỏ nhưng vào giờ đông khách, taxi vẫn được đỗ tạm trước nhà hàng, còn xe máy thì để cả xuống lòng đường.

Trong ngôi nhà cổ, thực khách ngồi cạnh nhau san sát, quây quần bên bếp than hoa đỏ hồng, nhâm nhi miếng chả cá lăng thơm ngậy, kết hợp với thì là xanh, hành hoa trắng muốt, đậu phộng rang vàng rộm, chút mắm tôm chanh tím ngắt..., “chiêu” thêm một ngụm rượu làng Vân để thấy đất trời tê tê, bay bổng.