Trưa thứ sáu

Chưa biết bao giờ nhu cầu đi lại giữa công dân hai nước qua ngả đường bộ tăng lên đủ để các cửa khẩu ở đây thực hiện thông quan ban đêm, để đêm ngủ trên xe, mở mắt là thấy Phnom Penh. Giờ đây chuyến hành trình chỉ có thể bắt đầu bằng chuyến xe từ 1g30 trưa thứ sáu từ Sài Gòn đi Mộc Bài và 3g từ cửa khẩu Mộc Bài đi Phnom Penh. Do Campuchia không có lệ “bắn tốc độ”, nên hành trình kéo dài 6 tiếng rưỡi đồng hồ, kể cả thời gian chờ làm thủ tục thông quan. Chi phí xe đò khứ hồi là 21USD, phí thị thực 25USD.

Qua bến phà Neak Loeung, Phnom Penh - chỉ còn cách chừng 70km - mở ra một sự tương phản gay gắt giữa giàu trung tâm và nghèo vùng ven. Nhà cửa ở đây không thấy ánh điện, phải tới thật gần thủ đô, người ta mới thấy lác đác những ngôi nhà đốt điện bằng bóng compact xài bình. Trụ ăngten TV cũng thưa thớt, không dày bằng U Minh cách đây 10 năm.

Bỏ lại sau lưng hai cây cầu lớn, bạn tiếp cận Phnom Penh khi vượt qua một cây cầu khá nổi tiếng, mà kiều bào Việt ở đây thường gọi là cầu Sài Gòn, thực ra tên Khmer là cầu Preah Monivong, lấy theo tên của Hoàng tử con đức vua Sisowath, xây dựng mới năm 2000, bắc qua sông Sap. Bên này cầu, vẫn còn trên quốc lộ 1, phía phải, là chợ Chbar Ampau, nơi được bảo là có rất nhiều dân Việt kinh doanh mua bán. “Nhưng tụi nó “đĩ ng.” lắm, chỉ toàn nói tiếng Miên không anh ơi, chẳng đứa nào nhận mình là “Duồn” (Việt). Ở Phnom Penh này hết một nửa là người Việt. Để ý đàn bà con gái ngồi chàng hảng sau xe honda là người Việt thôi”, chị vợ người Khmer của chủ quán bánh mì Dũng bên kia khách sạn New York, trên đường Preah Monivong, thởi lởi kể chuyện. Đương nhiên con số chị nêu không thể chính xác, nhưng có thể nhìn thấy những chứng cứ khá hùng hồn. Ở chợ Chbar Ampau có hàng chục xe đổi tiền chỉ nhỏ như xe bánh mì vỉa hè ở Sài Gòn, xe nào cũng để rất nhiều kiện tiền 100.000 VND nằm cùng các loại tiền USD, tiền riel, tiền euro, v.v... Ngoài đường phố, tỷ lệ số phụ nữ ngồi phía sau mô tô một bên và hai bên không kém gì nhau. Qua cầu Preah Monivong, bạn tiếp tục đi theo đại lộ cùng tên này là vào đến khu trung tâm. Đây là trục đường chính xuyên Phnom Penh. Tại khu trung tâm trên đại lộ này, bạn có thể chọn ở khách sạn New York, Pacific hoặc Asia. Giá các khách sạn này cũng hạ dần theo thứ tự vừa nêu, nhưng những ngày cuối tuần New York không có phòng nếu không book trước.

Đáng chú ý trước tiên khi bạn bước xuống xe đò, chuẩn bị đón xe ôm hoặc tuk-tuk về khách sạn, là chuyện giá cả. Mấy ông bạn Khmer làm dịch vụ này lúc nào cũng nói thách, dù du khách là Việt hay người nước ngoài, bởi vậy phải trả giá, và không nên mặc cả bằng tiền USD, vì đơn vị nó nhỏ, khó mặc cả, chỉ mặc cả bằng tiền riel, theo giá 4.000 riel/USD.

Dân Khmer nói chung và dân Phnom Penh nói riêng cũng đều đi ngủ sớm, tuy chính quyền không ra những chỉ thị nghiêm khắc về “giới nghiêm” như ở các thành phố du lịch Sài Gòn, Hội An. Một người khách đi cùng chuyến xe đò với chúng tôi, đang có business làm ăn bên này, bảo: “Ở đây muốn mướn người Miên làm công, thì phải trả tiền vừa thôi, vì khi họ có nhiều tiền họ sẽ bỏ việc để ăn xài hết tiền mới quay trở lại làm tiếp”. Có lẽ chuyện này liên kết với chuyện ngủ sớm được.

Nên khi đặt chân tới Phnom Penh lúc gần 8g tối, sau khi ổn định chỗ ở, bạn chỉ còn biết đi ăn, vì cái bữa ăn nhạt nhẽo trị giá 15.000 đồng do nhà xe bao tại Than Thy Da quán của người Việt ở Bavet, gần cửa khẩu và đối diện 3 cái casino chuyên đón người Việt đến đánh bài, đã tiêu mất. Trên đại lộ Preah Monivong có quán mang đậm khẩu vị châu Á như Restaurant Nouveau Pho de Paris, cạnh khách sạn New York. Giá cũng chấp nhận được.

Sáng thứ bảy

Ngôi chợ (tiếng Khmer là Phsar) gần đường Preah Monivong nhất, nếu bạn ở khách sạn Asia, thì càng gần hơn, là chợ Thmey. Từ Phsar Thmey có nghĩa là chợ mới, nhưng người ta vẫn quen gọi bằng tiếng Anh là Central Market. Điều này khiến bạn có thể lộn với Phsar Kandal gần chùa Unalaum và bờ sông, nghĩa là chợ Trung Tâm.
Trước năm 1935, khu này là một cái túi chứa nước trong mùa mưa. Từ 1935-1937, chợ bắt đầu xây dựng theo phong cách art decor độc nhất vô nhị, đủ sức biểu trưng cho Phnom Penh, sức biểu trưng mạnh hơn cả chợ Bến Thành ở Sài Gòn, nhờ kiến trúc mô phỏng kiến trúc mái xếp nếp truyền thống cách điệu của người Khmer – một phong cách kiến trúc rất riêng. Chợ Thmey phải chăng cách điệu từ khu đền Mebon cũng gồm 5 yếu tố, trụ ống giữa tròn tượng trưng cho linga Rajendresvara và 4 cánh? Bên trong lồng chợ rộng rãi cho thấy kỹ thuật đà vòm bê tông đã đạt độ chín của thời hiện đại.

Trước khi bước vào chợ, bạn sẽ trố mắt ra trước sạp bán dế chiên giòn đang ngày càng hấp dẫn du khách. Sow Teak, 25 tuổi, bán dế chiên ở đây đã năm năm, cho biết làm ăn cũng khá, nhưng mấy năm gần đây đã không được như trước, vì nước lụt làm ảnh hưởng đến những vùng người ta bắt dế. Mỗi ngày cô còn bán được khoảng 50kg “snack” này. Có những du khách đặt mua mang về khi thì 10kg, khi thì 20kg. Lúc đó họ yêu cầu gói hàng đặc biệt để dễ thông quan.

Chị vợ anh Dũng dặn, mua hàng ở đây phải nhớ trả giá, vì trả cỡ nào cũng dính, phải cẩn thận. Ở đây “Duồn” cũng nhiều. Từ ngoài chợ vào, đã nghe đây đó tiếng mời chào mua hàng bằng tiếng Việt.

Chợ chuyên bán vàng nữ trang, quần áo, hoa và điện máy. Những người sành bảo: ở đây chỉ đi xem cho biết. Nhưng có một điều đáng ngạc nhiên là dân bán hàng ăn ở đây có giải pháp cho vấn đề vệ sinh hơn hẳn dân Sài Gòn. Bạn có thể sà xuống một hàng chè và yên tâm ăn uống, mà không sợ chỉ có một xô nước để rửa hàng trăm cái chén mỗi ngày. Vì cũng ăn chè bằng chén, nhưng trước khi cho chè vào, cô hàng đã lót một tấm giấy nhựa trong. Khách ăn xong, cô chỉ việc quẳng tấm nhựa trong vào sọt rác.

Bên kia một con đường trong những con đường bọc chợ Thmey là chợ Sorya hiện đại “đối xứng” 180 độ với chợ Thmey truyền thống. Đó là một siêu thị kiểu Thái hơn là một cái mall. Nó lớn hơn bất kỳ một siêu thị nào ở khu trung tâm Sài Gòn. Sáng thứ bảy hôm ấy, khách vào ra tấp nập. Nhưng dường như họ chỉ vào để dán mũi vào các cửa kính để rồi lên căngtin mua coupon ăn uống hoặc ngon lành hơn, vào thế gới BB “xơi” thức ăn nhanh.

Dầu vậy, quầy điện thoại của chợ Sorya lúc nào cũng đông khách. Mua bán giao dịch liên tục. So với ở Sài Gòn, giá điện thoại ở đây rẻ hơn khá nhiều, 25-30%. Điện máy cũng vậy. Ở đây cũng phải trả giá, nếu không phải là quầy có niêm yết giá, nhưng chỉ được giảm vài USD, cao lắm là 10 USD, cho một mặt hàng khoảng 6-70USD.

Sáng chủ nhật

Toul Tom Poung, còn gọi là chợ Nga, Russian Market/Orussey Market, là chợ có một số cái để mua và nói thách ít nhất. Chợ nằm khá xa khu trung tâm, về phía cầu Sài Gòn. Tại đây, bạn có thể lang thang hàng giờ, những phim DVD bạn ưa thích nói tiếng Anh và có phụ đề tiếng Anh. Những đĩa nhạc hiếm. Bạn cũng có thể chọn hàng lô hàng lốc quần áo cùng loại nhưng rẻ bằng một nửa so với ở Sài Gòn. Kể cả những đồ bạc lưu niệm giả cổ.

Nếu còn kịp thời gian, bạn có thể tranh thủ ghé chợ hàng nghĩa địa lớn Boeung Keng Kang. Hàng ở đây giá rất rẻ, từ giày, giày thể thao, càvạt, kiếng, mũ…

Vậy là xong một chuyến shopping Phnom Penh. Chắc rằng trong rổ đi chợ của bạn có khá nhiều thứ, nhất là điện thoại di động được bạn bè bên nhà gửi mua dùm.