“Chí mà phủ!”…Xuất phát từ một con hẻm trên đường Phan Châu Trinh, tiếng rao ấy trong ruổi khắp phố cổ trước khi dừng lại trên vỉa hè đường Nguyễn Trường Tộ. Giờ đây tiếng rao ấy nghe chừng mệt mỏi. 92 tuổi, ông Ngô Thiểu thậm chí không có đủ sức gánh đôi thùng thiếc đen xỉn màu thời gian mà đặt chúng vào một chiếc khung xe rồi lộc cộc đẩy tới.

Người ta đồn rằng, chén chí mà phủ (chè mè đen) của ông Thiểu ngon lạ lùng là do khi nấu ông có cho vào một vị thuốc bắc. Hơn mấy chục năm qua chén chè của ông vẫn đen mịn, sền sệt và thơm phức như thế, và giá cả tuy thay đổi theo thời nhưng vẫn giữ chất bình dân, từ 200 đồng lên 500, 1.000 rồi 2.000 đồng một chén.

“Cả nhà sống nhờ vào chiếc đòn gánh của ba”, anh Ngô Bảo, con trai ông Ngô Thiểu, cho biết. Từ chiếc đòn gánh đó, ba người con của ông đều được ăn học thành tài. Thật ra khoảng mười năm trước, ông nghe lời con cái định nghỉ nấu chí mà phủ, nhưng chỉ được vài tháng thì sinh bệnh nên phải tiếp tục quang gánh. Nhìn mắt ông kèm nhèm, một số người khéo lo về một ngày sẽ không còn được nhìn thấy ông lão đội nón rộng vành với tiếng rao nghe chừng đã quen tai.

“Thương hiệu” mì Quảng lề đường

Gánh mì Quảng “anh Hai” nằm trước cửa chợ vải Hội An và chỉ bán từ 8 giờ tối đến nửa đêm. Xuất hiện từ năm 1996 cùng World Cup tại góc phố Trần Phú - Lê Lợi, gánh hàng này lúc đầu chủ yếu phục vụ dân ghiền bóng đá thức khuya. Theo “chị Hai” Phạm Thị Dưỡng, lúc đó chỉ bán được 1 - 2 kg mì, giờ đã 30 kg, thức mỗi đêm cũng có hơn 200 thực khách ghé ăn. Khác với bất cứ gánh hàng rong nào, họ mang theo từ nhà hơn 300 cái tô. “Làm thế vừa đảm bảo vệ sinh, vừa đỡ rộn việc”, chị Dưỡng cho biết.

“Mỗi người nấu mỗi kiểu vậy mà cái chính vẫn là chọn nguyên liệu tươi ngon, nấu nước kĩ lưỡng”, chị Dưỡng tỏ ra dấu nghề. Theo chị, ngoài nước dùng, cộng mì nếu bở hay gẫy vụn cũng làm cho tô mì mất ngon. Người Quảng Nam ăn mì với bánh đa còn “chị Hai” sài bánh phồng tôm.

Mặc dù chỉ phụ việc, nhưng anh Dương Ngọc Hai “nổi tiếng” hơn vợ. Anh trước làm công an phường; còn chị làm một công chức nghỉ làm do lương không đủ sống, đi buôn bán lỗ lãi nên họ chuyển sang bán mì Quảng, chẳng dè thành công. Đến với gánh hàng của họ ngoài dân phố Hội còn có du khách, kể cả khách Tây. Anh Nguyễn Minh Hiền, doanh nhân đến từ TP HCM cho biết, cứ mỗi dịp ra Hội An công tác là đêm nào anh cũng ghé gánh mì anh Hai “có một ông khách ăn một lèo 5 tô, ăn cho đã thôi” - chị Dưỡng kể.