Phố Đông - hiện đại

17 năm trước quận Phố Đông của Thượng Hải là vùng quê nghèo với những cánh đồng rau mà mỗi vụ thu hoạch phần ngon nhất luôn dành chở sang bên kia sông Hoàng Phố. Giờ Phố Đông là đô thị hiện đại có những công trình đồ sộ nhất Trung Quốc như tháp truyền hình Đông Phương Minh Châu (Oriental Pearl) cao thứ ba thế giới (468m), toà nhà Kim Mậu (Jin Mao) cao 420m và một rừng cao ốc khoảng 2.000 công trình. Xe ở Phố Đông vun vút 50km/giờ trên những con đường thênh thang và có thể thấy cái hiện đại, văn minh của Phố Đông ngay từ những ngã tư: lối cho xe lăn đi từ vỉa hè xuống làn vạch ngang để sang bên kia đường.

Dân Phố Đông có lẽ là những người Thượng Hải hiện đại nhất. Dễ nhận thấy những dòng người trẻ hối hả mỗi chiều trở về các khu dân cư. Những người Thượng Hải mới đi làm bằng xe hơi, tàu điện ngầm hay xe buýt; thích nghe nhạc từ máy iPod khi cuốc bộ; ăn thức ăn nhanh và shopping trong những trung tâm mua sắm hạng sang. Bởi thế không nơi nào ở Thượng Hải lại nhiều cửa hàng thức ăn nhanh KFC, Mc - Donald và trung tâm mua sắm cao cấp như ở Phố Đông.

Phố Tây - cổ xưa

Trên con đường Trung Sơn (Zhong Shan) uốn mình theo bờ tây sông Hoàng Phố, là khu vực hồi cuối thế kỷ thứ 19 từng được mệnh danh là “Phố Wall” của Trung Hoa. Hơn 50 toà nhà kiến trúc Gothic, Phục Hưng, Art de Cor, Electic… san sát nhau nhìn xuống Bến Thượng Hải. Ngày trước người Anh gọi khu này là Bund, còn người Hoa đến giờ vẫn gọi đó là khu Ngoại Than. Trung tâm tài chính đã dời sang Phố Đông nhưng Ngoại Than vẫn kiêu sa với những showroom của các thương hiệu đồ nội thất, trang sức hay thời trang cao cấp và trụ sở của một số ngân hàng.

Không xa phía nam Ngoại Than là một Thượng Hải rất Á Đông. Cái tên Dự Viên của một khu vườn được xây dựng từ thời Minh (thế kỷ thứ 16) với những lầu son, gác tía, hồ sen, rừng trúc trở thành tên của cả khu vực này. Bao quanh khu vườn cổ là ba khu chợ liền kề nhau có tên riêng nhưng vẫn thường được gọi chung là chợ Dự Viên. Chợ mới lập gần đây nhưng trung thành với kiến trúc thời Minh, mái ngói cong vút, gác gỗ đỏ au, lung linh đèn lồng. Đi qua tất cả những ngõ phố tấp nập người mua kẻ bán phải mất nửa ngày.

Và có một Thượng Hải cổ khác trong khu Tô giới Pháp cũ với căn nhà xưa của Tôn Trung Sơn, Chu Ân Lai và khu mua sắm Tân Thiên Địa (Xin Tian Di). Mùa đông, những hàng cây trụi lá, những con phố mờ sương bên những khu nhà kiểu Pháp thế kỷ 19…

Cuộc sống của Phố Tây đa dạng như những chiếc xe ngược xuôi trên con đường Tự Trung (Zi Zhong) trước Tân Thiên Địa: xe đạp có, xe máy có và ô tô thì sang rẻ đủ loại. Phố Tây không phải chỉ có một mà gồm 9 quận lâu đời nhất của Thượng Hải. Chín quận này có tổng diện tích nhỏ hơn quận Phố Đông, nhưng lại là nơi sinh sống của 90% dân Thượng Hải.