Trải dài trên địa phận của 7 xã thuộc huyện Gia Viễn (Ninh Bình), Vân Long mở ra trước mắt du khách một khung cảnh hùng vĩ, tuyệt đẹp giữa một trời nước non. Vân Long là khu bảo tồn thiên nhiên ngập nước lớn nhất đồng bằng Bắc bộ. Hơn 450 loài thực vật bậc cao với nhiều loài được ghi vào sách đỏ Việt Nam như: kiêng, lát hoa, tuế lá rộng, cốt toái bổi, sắng, bách bộ, mã tiền hoa tán... 39 loài động vật hiện đang tồn tại ở Vân Long cũng được coi là những loài quý hiếm, Trong đó, điển hình nhất là quần thể voọc đùi lớn nhất ở Việt Nam với số lượng khoảng 50 con - là loài vật có nguy cơ tuyệt chủng trên phạm vi toàn cầu cùng hơn 60 loài chim, bò sát, ếch nhái, cá, thủy sinh vật (rong, rêu) phong phú và đa đạng.

Nói tới non nước Vân Long, không thể không nói tới núi Nghiên, núi Hòm Sách, núi Đá Bàn, núi Mèo Cào, núi Cô Tiên, núi Voi Dựng, núi Cảnh Cổng, núi Mồ Côi. Mỗi trái núi là một huyền thoại hấp dẫn. Cảnh núi ẩn mây trời, mây che ấp núi, non và nước hòa quyện với nhau tạo nên một cảnh quan hùng vĩ đồng thời lại mang phong cảnh một vùng quê hiền hòa yên ả hương đồng gió nội.

Lên chiếc thuyền bé bắt đầu cuộc dạo chơi khi sương mù buổi sáng còn lãng đãng trên đầm nước trong vắt. Không gian mênh mông, tĩnh mịch đến mức nghe từng tiếng cá quẫy mạnh lúc đớp mồi, tiếng ơi ới vang vọng từ xóm làng ở tận cuối con đê, phút chốc xuất hiện vài cánh chim bay vút về phía chân trời. Nhìn sang hướng tây, hơn 10 chiếc thuyền nan chở khách lướt nhẹ vào Kẽm Trắm, tên một hồ nước rộng lớn giữa núi non trùng điệp. Cảnh vật như bức tranh thủy mặc

Dễ nhận ra, vẻ đẹp Vân Long sẽ chẳng được duyên dáng, thi vị nếu thiếu hình ảnh con thuyền nan mộc mạc, những cô gái chân quê quanh năm chống sào đưa khách thăm thú đây đó. Và dù hiện nay chùa Hương, hay Tam Cốc - Ninh Bình đã "hiện tại hóa" vận chuyển khách bằng thuyền máy, ca nô thì Vân Long vẫn gắn bó, thủy chung với chiếc thuyền nan truyền thống xưa kia.