Du lịch Ninh Thuận khám phá văn hóa Chăm Pa đầy màu sắc

Khi nhắc đến du lịch Ninh Thuận, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến biển xanh, đồi cát mênh mông. Nhưng ẩn sâu trong vùng đất khô cằn đầy nắng gió này là một kho báu văn hóa lâu đời của người Chăm Pa.

Xem thêm: Du lịch Ninh Thuận

Tháp Po Klong Garai – kiệt tác kiến trúc giữa lòng Phan Rang

Du lịch Ninh Thuận đừng bỏ qua tháp Po Klong Garai. Nằm trên một ngọn đồi nhỏ thuộc phường Đô Vinh, Phan Rang – Tháp Chàm, tháp Po Klong Garai là biểu tượng văn hóa Chăm nổi bật. Được xây dựng vào thế kỷ 13 để thờ vua Po Klong Garai, một vị vua anh minh trong truyền thuyết dân gian Chăm. Cụm tháp gồm ba công trình chính với kiến trúc gạch đỏ tinh xảo, mang đậm phong cách nghệ thuật Chăm Pa.

Cụm tháp Po Klong Garai

Từng viên gạch xếp chồng khít nhau không dùng vữa. Những họa tiết chạm khắc hình thần Shiva, vũ nữ Apsara hay voi thần Ganesha đều cho thấy sự phát triển rực rỡ của kiến trúc và tín ngưỡng Chăm Pa. Dù đã trải qua bao thế kỷ, tháp vẫn nằm sừng sững, như một minh chứng sống cho văn minh từng hưng thịnh một thời.

Kiến trúc độc đáo và cổ kính

Đường lên cụm tháp Po Klong Garai

Làng gốm Bàu Trúc – gốm không bàn xoay duy nhất Đông Nam Á

Rời tháp cổ, bạn hãy tiếp tục hành trình đến làng gốm Bàu Trúc. Ngôi làng có tuổi đời trên 800 năm, được xem là một trong những làng nghề gốm cổ nhất Đông Nam Á. Nằm tại thị trấn Phước Dân (huyện Ninh Phước), Bàu Trúc nổi bật với kỹ thuật nặn tay truyền thống. Đặc biệt không sử dụng bàn xoay, điều mà ít nơi nào còn giữ được.

Người Chăm ở đây vẫn dùng đất sét pha cát từ sông Quao, nhào nặn hoàn toàn bằng tay. Sau đó phơi nắng và nung lộ thiên bằng rơm củi. Từ đó tạo nên những sản phẩm mộc mạc nhưng đậm chất nghệ thuật. Du khách có thể ghé thăm các hộ làm gốm, tự tay tạo hình chiếc bình nhỏ, hoặc mua về một món quà lưu niệm.

Làng gốm Bàu Trúc lâu đời

Làng dệt Mỹ Nghiệp – nơi giữ hồn sắc thổ cẩm Chăm Pa

Hành trình du lịch Ninh Thuận tiếp tục đến với làng dệt Mỹ Nghiệp. Chỉ cách Bàu Trúc khoảng 2km là làng dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp. Các nghệ nhân ở đây, chủ yếu là phụ nữ Chăm, truyền nghề qua nhiều thế hệ với những kỹ thuật dệt độc đáo. Các hoa văn ở đây mô phỏng thiên nhiên, tín ngưỡng và đời sống thường nhật. Từng sợi chỉ được nhuộm từ nguyên liệu tự nhiên như lá chàm, vỏ cây bời lời, hoa bồ công anh… Thành phẩm là những tấm thổ cẩm mềm mại, hài hòa.

Thăm làng dệt Mỹ Nghiệp

Lễ hội Kate – Tết cổ truyền của người Chăm Bàlamôn

Nếu có dịp đến Ninh Thuận vào tháng 10 dương lịch, bạn sẽ được hòa mình vào lễ hội Kate. Đây là lễ hội lớn nhất của người Chăm Bàlamôn. Diễn ra tại tháp Po Klong Garai và các đền tháp khác, lễ hội là dịp người Chăm tưởng nhớ tổ tiên và các vị thần linh. Đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Kate mang đậm màu sắc văn hóa với lễ rước y phục thần, các điệu múa truyền thống. Tiếng trống Gineng vang vọng cùng kèn Saranai ngân nga. Không khí vừa linh thiêng vừa sôi động khiến bất kỳ du khách nào cũng cảm thấy cuốn hút.

Văn nghệ mừng lễ hội Kate

Lễ hội Kate diễn ra tại tháp Po Klong Garai (Ninh Thuận)

Lễ cầu an

Trong đời sống văn hóa của người Chăm, Yuơr Yang – lễ cầu an – là một nghi thức tâm linh thiêng liêng. “Yang” trong tiếng Chăm là “thần”, “Yuơr Yang” mang nghĩa “dâng lễ vật và lời khấn cầu đến các vị thần”. Lễ cầu an thường do thầy cúng (Po Acar) – người có vai trò trung gian giữa con người và các đấng thiêng liêng – chủ trì. Trong không gian tĩnh lặng và trang nghiêm, người Chăm thành kính dâng lễ vật, thắp trầm, tụng niệm và thực hiện các nghi thức truyền thống. Đây không chỉ là nghi thức tôn giáo mà còn là một hành động mang tính cộng đồng sâu sắc.

Nghi lễ cầu an

Ngày nay, dù nhịp sống hiện đại có nhiều đổi thay, lễ cầu an Yuơr Yang vẫn được gìn giữ. Với du khách yêu mến văn hóa bản địa, bạn có thể trải nghiệm nghi lễ Yuơr Yang trong thời gian lưu trú tại Amanoi Ninh Thuận. Khu nghỉ là nơi tổ chức lễ theo hình thức riêng tư. Với sự dẫn dắt của chính người Chăm bản địa. Đây không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà còn là cơ hội để lắng nghe, kết nối và chữa lành.

Nghi lễ cổ kính được tái hiện ở Amanoi

Văn hóa Chăm hiện diện trong đời sống thường nhật

Văn hóa Chăm Pa tại Ninh Thuận còn sống động trong từng nếp sống thường ngày. Đến du lịch Ninh Thuận, bạn có thể dễ dàng bắt gặp những người phụ nữ Chăm trong trang phục truyền thống. Và thưởng thức những món ăn đặc sắc như cơm nị, cà ri dê, bánh tét lá dứa mang đậm phong vị Hồi giáo Bani và Bàlamôn.

Cơm nị trong ẩm thực Chăm

Gợi ý hành trình 1 ngày khám phá văn hóa Chăm tại Ninh Thuận

Nếu bạn có 1 ngày để khám phá văn hóa Chăm Pa, hãy bắt đầu buổi sáng với chuyến tham quan tháp Po Klong Garai. Sau đó, thưởng thức bữa trưa tại một nhà hàng phục vụ món Chăm. Buổi chiều, hãy ghé làng gốm Bàu Trúc và làng dệt Mỹ Nghiệp để đồng thời mua sắm quà lưu niệm.